Home » đảo chính ở Myanmar
![]() |
Sáng
ngày 1.2.2021, truyền thông trong nước và quốc tế đồng loạt đưa tin sốc, Tổng
thống Myanmar Win Myint, Cố vấn nhà nước Aung San Suu Kyi và một loạt nhân vật
cấp cao khác của đảng Liên minh Quốc gia vì Dân chủ (NLD) cầm quyền quân đội bị
bắt.
Quân
đội Myanmar ban bố tình trạng khẩn cấp ngay trong sáng 1.2 và tuyên bố quyền lực
được giao lại cho Tổng tư lệnh Min Aung Hlaing. Quân đội Myanmar cũng tuyên bố
sẽ kiểm soát chính quyền trong vòng 1 năm. Binh lính đã được triển khai bên
ngoài tòa nhà chính quyền thủ đô Naypyitaw và tòa thị chính thành phố Yangon. Hệ
thống viễn thông, truyền hình, internet ở Myanmar gián đoạn.
Cuộc
chính biến lật đổ chính phủ dân sự ở Myanmar đã chính thức chấm dứt sự cầm quyền
của một chính phủ dân sự ở đây đúng tròn 10 năm. Sau khi tiến hành đảo chính
vào năm 1962, quân đội Myanmar đã duy trì chính quyền quân sự suốt từ năm đó đến
năm 2011. Kể từ năm 2011 đến nay, một chính phủ dân sự cầm quyền đã tạm thời
thay thế quân đội cầm quyền ở Myanmar. Tuy nhiên, sau cuộc đảo chính của quân đội
vào ngày 1.2 vừa qua, hy vọng về một sự cầm quyền lâu dài của một chính phủ dân
sự ở Myanmar có lẽ sẽ chấm dứt.
Cũng
giống như ở Thái Lan, tại sao quân đội ở Myanmar lại có thể dễ dàng tiến hành các
cuộc đảo chính? Có một điểm chung giữa hai quốc gia Đông Nam Á này đó là, lực
lượng quân đội tại đây không trực tiếp đặt dưới sự lãnh đạo của một chính đảng
nào, kể cả chính đảng cầm quyền. Nói như cách nói của một số người thì đó là “quân
đội trung lập”, “đứng giữa”, “thuộc về nhân dân”, “đứng ngoài chính trị”… Có lẽ
chính vì điều đó mà quân đội ở những nước này có thể đảo chính bất cứ khi nào.
Cuộc
chính biến ở Myanmar có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, nhưng sự kiện này
có liên quan trực tiếp tới vấn đề “phi chính trị hóa” lực lượng vũ trang. Lực
lượng vũ trang là lực lượng trọng yếu bảo vệ Đảng cầm quyền, bảo vệ chính thể,
bảo vệ Tổ quốc và nhân dân. Ấy thế nhưng, lực lượng được trang bị quân sự, vũ
khí ấy lại không thuộc về chính đảng cầm quyền thì họ có thể lật đổ đảng, chính
phủ cầm quyền bất cứ khi nào.
Ấy
vậy nhưng ở Việt Nam, thời gian qua, một số kẻ vẫn rêu rao những luận điệu đòi
đa nguyên, đa đảng, đòi bỏ Điều 4 Hiến pháp năm 2013; đòi tam quyền phân lập;
đòi “phi chính trị hóa” các lực lượng vũ trang nhân dân,… Chúng cho rằng, Công
an nhân dân, Quân đội nhân dân phải từ nhân dân mà ra, phải thuộc về nhân dân,
phải “trung lập”, “đứng giữa”, không thuộc một đảng phái nào, “quân đội phải đứng
ngoài chính trị”…
Đây
rõ ràng là những luận điệu sai trái, thù địch nhằm thực hiện âm mưu thâm độc là
tách công an và quân đội ra khỏi sự lãnh đạo của Đảng, tiến tới vô hiệu hóa vai
trò lãnh đạo của Đảng đối với công an, quân đội; làm cho lực công an, quân đội
“tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, mất phương hướng, mục tiêu, lý tưởng chiến đấu,
xa rời bản chất giai cấp công nhân, dẫn đến suy yếu về chính trị, tiến tới làm
cho lực lượng vũ trang bị vô hiệu hóa.
Với
thủ đoạn này, các thế lực thù địch, phản động không có gì khác là muốn làm cho
lực lượng vũ trang nhân dân ta dần dần biến chất, từ lực lượng vũ trang của
nhân dân, mang bản chất của giai cấp công nhân, trở thành một đội quân phản bội
lại lợi ích của Đảng, của Nhân dân, bảo vệ cho lợi ích của các tầng lớp, giai cấp
tư sản. .
Từ
cuộc chính biến ở Myanmar một bài học sâu sắc được rút ra với chúng ta đó là,
phải giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với lực lượng vũ trang
nhân dân, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức đảng
trong các lực lượng vũ trang. Tuyệt đối không bao giờ được xa vào bẫy “phi
chính trị hóa” lực lượng vũ trang mà một số người vẫn đang rêu rao. Có như vậy,
mới bảo vệ được chính thể này, bảo vệ được Tổ quốc và nhân dân.
Việt
Nguyễn
Mã Phi Long
Ngay sau các cuộc bạo loạn
liên quan đến bầu cử Tổng thống Mỹ trong tháng 1 vừa qua, thế giới lại tiếp tục
hướng sự chú ý đến đất nước Myanmar khi mà cả đương kim Tổng thống dân sự
Myanmar Win Myint, nhà lãnh đạo Aung San Suu Kyi cùng một số nhà lãnh đạo khác
trong đảng cầm quyền Myanmar, đã bị quân đội nước này bắt giữ vào sáng ngày 1/2. Quân đội Myanmar ban bố tình trạng khẩn
cấp, trao chính quyền cho Tổng tư lệnh quân đội - tướng Min Aung Hlaing. Đài
truyền hình quân đội Myanmar tuyên bố, quân đội sẽ nắm quyền lực như vậy trong
một năm.
Dựa
trên các dấu hiệu này thì có thể khẳng định đây là một cuộc đảo chính trong đó
quân đội đã tước bỏ quyền lực của chính quyền dân sự. Có thêm các dấu hiệu phụ
như hệ thống điện thoại hữu tuyến và di động cũng như mạng internet đã bị gián
đoạn nhất định ở một số thành phố lớn của Myanmar. Đài truyền hình nhà nước
(ngoại trừ đài truyền hình quân đội) không phát sóng được.
Từ
trước hôm 1/2, xe tăng đã xuất hiện trên đường phố Yangon và có những đồn đoán
về khả năng quân đội sẽ tiến hành đảo chính. Quân đội Myanmar vốn không hài
lòng về kết quả cuộc bầu cử vào tháng 11/2020 khi họ cho rằng cuộc bầu cử có
gian lận và ủy ban bầu cử Myanmar vẫn chưa cho họ kiểm tra chéo danh sách cử
tri. Bản thân phát ngôn viên quân đội Myanmar cũng tuyên bố rằng họ không loại
trừ khả năng sẽ có đảo chính.
Nguyên
nhân của cuộc đảo chính này đã rõ ràng. Đây lại là hệ lụy của một nền dân chủ
quá kệch cỡn khi các hoạt động bầu cử đã bị nhân dân và quân đội nghi ngờ có sự
gian lận. Câu chuyện Myanmar cho thấy rằng chiếc áo khoác dân chủ rất mong
manh, khi nòng súng giương lên là bộ đồ dân chủ lập tức bị lột và một sự thật
trần trụi đã được phơi bày trước dư luận cũng xuất phát từ câu chuyện tranh
dành, đấu đá theo các đảng phái cạnh tranh quyền lãnh đạo đất nước.
Qua
sự kiện đáng xấu hổ trên đất nước Myanmar, khiến chúng ta chột nhớ tới hình ảnh
mấy nhà rận chủ quốc nội như ông Nguyễn Quang A đã phát tán những hình ảnh lên
mạng xã hội với một thông điệp “tôi thách ĐCSVN làm được như Myanmar”.
Trả lời phỏng vấn RFA, “tiến sĩ
giấy” Nguyễn Quang A bày tỏ: “Hoan hỉ chia vui với người dân Myanmar, người ta thèm muốn,
ao ước và mơ bao giờ thì đến Việt Nam? Rồi thèm quá không chịu nổi, người ta
thách đảng CSVN có dám làm như Myanmar không? Cái sự thách này đang biến thành
một phong trào trên mạng xã hội facebook”.
Đó là kết quả của việc ca ngời nền
dân chủ của Myanmar khi quốc gia này có tới 92 đảng phái tranh cử. Và cuối
cùng, kết cục của cái gọi là dân chủ thể hiện trên lập trường đa nguyên, đa
đảng nhận được điều gì khi mà quân đội đảo chính, lãnh đạo đất nước thì bị giam
lỏng. Nguyễn Quang A và đám kền kền đã sáng mắt ra hay chưa? có còn ca ngợi,
bênh vực và đòi hỏi Việt Nam phải làm được điều tương tự hay không.
Và có lẽ, giờ này, khi nhìn báo chí quốc tế ca ngợi cuộc bầu cử thành công tốt đẹp của Đại hội Đảng XIII mới bế mạc ngày hôm qua chắc khiến cho Nguyễn Quang A và đám kền kền tức nổ đom đóm mắt.