Biên dịch: Phan Nguyên

Việc Kirstjen Nielsen bị buộc phải từ chức Bộ trưởng An ninh Nội địa Hoa Kỳ không phải là lý do để ăn mừng. Phải, bà ta giám sát việc cưỡng bức chia tách các gia đình ở biên giới Hoa Kỳ, tai tiếng với việc nuôi các trẻ nhỏ trong lồng sắt. Nhưng sự ra đi của Nielsen ít có khả năng mang lại bất kỳ sự cải thiện nào vì Tổng thống Donald Trump muốn thay thế bà bằng một người sẽ thực hiện các chính sách chống nhập cư của ông một cách thậm chí còn tàn nhẫn hơn.

Các chính sách nhập cư của Trump đều đáng sợ ở hầu hết các khía cạnh. Nhưng chúng có thể không phải là đặc điểm tồi tệ nhất của chính quyền này. Thật vậy, tìm ra các khía cạnh xấu nhất của chính quyền Trump đã trở thành một trò chơi phổ biến ở Mỹ. Vâng, ông ta đã gọi những người nhập cư là tội phạm, kẻ hiếp dâm và súc vật. Thế còn sự xem thường phụ nữ, sự thô tục và tàn nhẫn của ông thì sao? Hay sự ủng hộ của ông đối với những kẻ mang tư tưởng da trắng thượng đẳng? Hay việc ông rút khỏi hiệp định khí hậu Paris, thỏa thuận hạt nhân Iran và Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung? Và, tất nhiên, còn có cuộc chiến của Trump đối với môi trường, y tế và hệ thống quốc tế dựa trên luật lệ nữa.

Tất nhiên, trò chơi đáng sợ này không bao giờ kết thúc, bởi vì những ứng cử viên mới cho danh hiệu này xuất hiện gần như hàng ngày. Trump là một nhân cách gây xáo trộn, và sau khi ông ra đi, chúng ta có thể nhìn lại cách làm sao ngay từ đầu một kẻ loạn trí và khiếm khuyết đạo đức lại có thể được bầu làm tổng thống của quốc gia quyền lực nhất thế giới như vậy?

Nhưng điều khiến tôi lo lắng nhất là việc Trump phá vỡ các thể chế cần thiết cho hoạt động của xã hội. Tất nhiên, chương trình nghị sự MAGA (Make America Great Again – Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại) của Trump không phải là nhằm khôi phục lại vai trò lãnh đạo về mặt đạo đức của Hoa Kỳ. Nó hiện thân và tôn vinh tính ích kỷ, lấy mình làm trung tâm. MAGA thực ra là về kinh tế học. Nhưng một câu hỏi đặt ra là: cơ sở tạo nên sự giàu có của Mỹ là gì?

Adam Smith đã cố gắng cung cấp một câu trả lời trong cuốn sách kinh điển năm 1776 của ông, cuốn The Wealth of Nations (Sự thịnh vượng của các quốc gia). Smith lưu ý rằng trong nhiều thế kỷ, mức sống bị trì trệ; sau đó, đến cuối thế kỷ 18, thu nhập bắt đầu tăng vọt. Tại sao?

Bản thân Smith là một ánh sáng hàng đầu của phong trào tri thức vĩ đại được gọi là Khai sáng Scotland (Scottish Enlightenment). Việc thách thức các thẩm quyền xưa cũ diễn ra sau Cải cách Kháng cách ở châu Âu buộc xã hội phải đặt ra các câu hỏi: Làm thế nào để chúng ta biết sự thật? Làm thế nào chúng ta có thể tìm hiểu về thế giới xung quanh? Và làm thế nào chúng ta có thể và nên tổ chức xã hội của mình?

Việc tìm kiếm câu trả lời cho những câu hỏi này đã làm nảy sinh một nhận thức luận mới, dựa trên chủ nghĩa thực nghiệm và sự hoài nghi của khoa học, điều dần chiếm ưu thế đối với các lực lượng tôn giáo, truyền thống và mê tín. Theo thời gian, các trường đại học và các tổ chức nghiên cứu khác được thành lập để giúp chúng ta đánh giá sự thật và khám phá bản chất của thế giới. Phần lớn những gì chúng ta coi như điều đương nhiên ngày nay – từ điện, bóng bán dẫn và máy tính đến laser, y học hiện đại và điện thoại thông minh – đều là kết quả của sự thay đổi này, dựa trên các nghiên cứu khoa học cơ bản (phần lớn được tài trợ bởi chính phủ).

Việc các hoàng gia hoặc giáo hội không còn thẩm quyền ra lệnh cho xã hội phải được tổ chức như thế nào có nghĩa là xã hội phải tự mình tìm ra cách thức vận hành. Nhưng việc nghĩ ra các thể chế nhằm đảm bảo sự phát triển tốt đẹp của xã hội là một vấn đề phức tạp hơn so với việc khám phá ra sự thật của tự nhiên. Nói chung, người ta không thể tiến hành các thí nghiệm được kiểm soát.

Tuy nhiên, việc xem xét kỹ kinh nghiệm trong quá khứ có thể mang lại những thông tin hữu ích. Người ta phải dựa vào suy luận và diễn ngôn – phải thừa nhận rằng không có cá nhân nào có sự độc quyền chi phối hiểu biết của chúng ta về tổ chức xã hội. Từ quá trình này xuất hiện một sự đánh giá rằng các thể chế quản trị dựa trên luật pháp, quy trình đúng đắn, đối trọng và cân bằng, được hỗ trợ bởi các giá trị nền tảng như tự do cá nhân và công lý cho tất cả, sẽ có nhiều khả năng hơn trong việc đưa ra quyết định tốt và công bằng. Các thể chế này có thể không hoàn hảo, nhưng chúng đã được thiết kế để sao cho các lỗ hổng nhiều khả năng nhất sẽ được phát hiện và cuối cùng là được khắc phục.

Tuy nhiên, quá trình thử nghiệm, học hỏi và thích nghi đó đòi hỏi phải có cam kết đối với việc xác định sự thật. Người Mỹ thành công về kinh tế một phần quan trọng là nhờ một tập hợp phong phú các thể chế biết nói lên sự thật, khám phá sự thật và xác minh sự thật. Nằm trung tâm trong số đó là tự do ngôn luận và một giới truyền thông độc lập. Giống như tất cả mọi người, các nhà báo cũng có thể ngụy biện; nhưng, là một phần của một hệ thống đối trọng và cân bằng mạnh mẽ đối với những quan chức có quyền lực, truyền thông thường cung cấp một loại hàng hóa công thiết yếu.

Kể từ thời của Smith, người ta đã chứng minh rằng sự giàu có của một quốc gia phụ thuộc vào khả năng sáng tạo và năng suất của người dân, những thứ chỉ có thể được nâng cao bằng cách nắm bắt tinh thần khám phá khoa học và đổi mới công nghệ. Và nó phụ thuộc vào sự cải thiện một cách vững chắc công tác tổ chức xã hội, chính trị và kinh tế, điều được thúc đẩy thông qua diễn ngôn của cộng đồng.

Cuộc tấn công của Trump và chính quyền của ông lên mọi trụ cột của xã hội Mỹ – và đặc biệt là sự phỉ báng hung hăng của Trump đối với các thể chế tìm kiếm sự thật của đất nước – đe dọa sự thịnh vượng liên tục cũng như khả năng vận hành như một nền dân chủ của nước Mỹ. Dường như cũng không có sự kiểm soát nào đối với nỗ lực của các công ty khổng lồ nhằm thao túng các thể chế – tòa án, cơ quan lập pháp, cơ quan quản lý và các cơ quan truyền thông lớn – vốn được cho là những  thể chế giúp ngăn họ bóc lột công nhân và người tiêu dùng. Một thế giới không tưởng trước đây chỉ được nghĩ ra bởi các nhà văn khoa học viễn tưởng đang xuất hiện trước mắt chúng ta. Nó sẽ khiến chúng ta ớn lạnh khi nghĩ về việc ai sẽ là người chiến thắng trong thế giới này, và chúng ta sẽ trở thành ai hoặc cái gì, trong cuộc đấu tranh sinh tồn ấy.

Joseph E. Stiglitz, chủ nhân giải Nobel Kinh tế năm 2001, là giáo sư tại Đại học Columbia.

Read more…

ĐẠI BÀNG XANH

Quyền tự do quả là quyền quan trọng bậc nhất của con người. Chẳng thế mà bao đời nay, loài người bao giờ cũng đấu tranh để giành lấy tự do. Nhưng tự do cũng có phạm vi của nó, còn tự do quá thành vô tổ chức, vô kỷ luật. và lúc đó, tự do trở thành hỗn loạn.

Đấu tranh cho tự do là đúng, nhưng đòi hỏi tự do một cách vô lý, đến mức mà được tự do nói hay làm những gì mình thích mà những lời nói và hành động đó là sai trái thì không thể chấp nhận. Cái đó người ta gọi là làm loạn đấy.

Và 258 là một đại diện của cái sự làm loạn này. Vốn nó là sự tự biên tự diễn tự xướng và sướng của những kẻ chuyên đi bôi nhọ người khác bằng lời nói và bài viết của mình. Chúng đòi hỏi cái quyền mà khi nằm trong tay chúng được biến thành "quyền tự do được nói láo".  tự lập ra 258 nhân ngày 25 tháng 8 (liên quan, huh?)

Có thể nói 258 bất chợt trở thành cái rốn của những kẻ thích đặt điều. Cái rốn ấy cũng thu hút thêm không ít bạn bè, như một ngôi sao showbiz. Nhưng hơi tiếc là những người bạn đó chỉ được dùng để thổi phồng lên và đánh bóng hình tượng chứ chẳng có vai vế gì.

Những người nước ngoài được "cộng đồng 258" xin chụp hình cùng chỉ được giải thích sơ qua rằng "258 của chúng tôi là lời kêu gọi cho mọi người có quyền được tự do ngôn luận, được nói lên suy nghĩ của mình. 258 cũng đơn giản như lời khích lệ tất cả chúng ta hãy thể hiện những suy nghĩ của mình chứ đừng mãi giấu kín, thu mình trong sự dè dặt của bản thân". Ồ, với mục đích đầy lương thiện đó thì có khi Obama cũng chụp chứ đừng nói là nhân viên đại sứ quán. Nhưng dù là ai, thì xin chụp hình cũng phải mất tiền nhé! ($$$$$$$)

Đó là những gì mà người chụp hình được "cho biết" về 258 chứ không phải là người ta đồng ý với cái gọi là 258 này, bởi đơn giản, người ta có từng đọc hay là hiểu gì về cái này đâu!!!

Chỉ đơn giản, "cộng đồng 258" đến xin gặp một nhân viên bất kì thuộc đại sứ quán, ngồi nói chuyện uống nước một lúc trong không khí cởi mở, thân thiện thì ai chẳng vui vẻ chụp một tấm hình.

Kết thúc chuyến đi gặp một người nước ngoài ở đại sứ quán (chẳng biết là có vai trò công tác gì, có được ủy quyền của đại sứ quán thật hay không) cộng đồng 258 hay được biết đến với tên gọi khác là "cộng đồng chim lợn - nói láo" đã viết:

hôm nay được gặp ông/bà abc là đại diện (?) của đại sứ quán xyz trong không khí vui vẻ, thân thiện, cởi mở...

ĐOÀNG!!! (tức là đùng một cái, không hề đề cập đến người được gặp mặt có ý kiến gì về toàn thể nội dung của 258) Một bức ảnh được đưa ra và coi là quan trọng nhất, kết quả tuyệt vời của chuyến đi

ÔNG/BÀ ABC ĐẠI DIỆN CỦA ĐẠI SỨ QUÁN XYZ CHỤP HÌNH CÙNG "THÔNG TẤN CHIM LỢN"

Hớ hớ... liên quan quá đi!

toàn bộ thông tin là Họ cầm cái gọi là 258 đi uống nước với một người bạn nước ngoài, sau đó là chụp hình cái "tạch". hết!

Read more…

ĐẠI BÀNG XANH

Thời gian vừa qua, với việc những người tự xưng là "chiến sĩ thông tin" ở hải ngoại dựng lên phong trào 258 cùng với việc liên quan đến một cán bộ nhà nước của Thụy Điển được trao tuyên ngôn 258, nhiều luồng thông tin không đúng sự thật được dịp loan truyền, gây ảnh hưởng không nhỏ đến không khí hữu nghị truyền thống giữa 2 nước Việt Nam - Thụy Điển, là sự xuyên tạc trắng trợn những chính sách ngoại giao và đối ngoại của 2 nước. Vậy đâu là sự thật liên quan đến 2 vấn đề: đóng cửa đại sứ quán Thụy Điển tại Việt Nam, việc ngừng viện trợ ODA cho Việt Nam của chính phủ Thụy Điển?



23/12/2010, Bộ Ngoại giao Thụy Điển tuyên bố đóng cửa đại sứ quán tại năm quốc gia, trong đó có Việt Nam. Lý do được Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Thụy Điển Carl Bildt giải thích là do Quốc hội Thụy Điển vào ngày 9-12-2010 đã quyết định cắt giảm 300 triệu krona (tương đương hơn 43 triệu đôla Mỹ) ngân sách cho các cơ quan chính phủ. Đại sứ Staffan Herrstrom giải thích thêm:” Các đảng đối lập thống nhất rằng “ngân sách cho các cơ quan chính phủ và đại sứ quán cần giảm 300 triệu krona”, tức là 5%, là khá nhiều. Trong khoản chi công này, Bộ Ngoại giao chiếm phần rất lớn, bởi đặt sứ quán ở nước ngoài nghĩa là phải cử người đến nước sở tại, thuê nhà và trả các khoản chi phí khác, rất tốn kém. Đóng cửa đại sứ quán thực sự là việc cần thiết để cắt giảm chi tiêu công. Tất nhiên đây không phải quyết định dễ dàng và ngay cả bây giờ một cuộc tranh cãi vẫn đang diễn ra công khai trên báo chí Thụy Điển”.

Trước việc này, người phát ngôn Bộ Ngoại giao lúc bấy giờ, bà Nguyễn Phương Nga cho biết: “Việt Nam rất lấy làm tiếc về quyết định của Chính phủ Thụy Điển đóng cửa Đại sứ quán Thụy Điển tại Hà Nội cùng với việc đóng cửa đại sứ quán Thụy Điển ở một số quốc gia khác do những khó khăn về ngân sách. Đây là quyết định nội bộ của Thụy Điển. Việt Nam khẳng định luôn coi trọng quan hệ hợp tác hữu nghị truyền thống với Thụy Điển đã được gìn giữ và phát triển bởi nhiều thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước trong nhiều năm qua. Chúng tôi mong muốn hai bên sẽ tiếp tục tăng cường hợp tác trong thời gian tới, thông qua các biện pháp và hình thức phù hợp, đáp ứng nguyện vọng và lợi ích của cả hai nước. Việt Nam sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi để Thụy Điển sớm mở lại đại sứ quán tại Việt Nam khi điều kiện cho phép”.

Thomas Kanger - một nhà văn và nhà báo Thụy Điển, người từng gắn bó với Việt Nam từ hồi chiến tranh chống Mỹ - cảm thấy rất “choáng váng” khi đọc thông cáo báo chí về việc Thụy Điển sẽ đóng cửa đại sứ quán tại Việt Nam. Đề cập đến dư luận ở Thụy Điển, ông nói: “Quyết định vừa ra nên thông tin rất ít. Nếu đúng là sứ quán phải đóng cửa thật thì đó sẽ là một ngày buồn đối với cá nhân tôi và chắc chắn là cả đối với rất nhiều người Thụy Điển khác. Nhưng phải nói rằng tôi không tin đây đã là kết luận cuối cùng”.

Việc một quốc gia quyết định đóng cửa đại sứ quán ở nước này nước khác không phải là mới. Đồng quan điểm với Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Trường- nguyên đại sứ Việt Nam tại Thụy Điển( 2002- 2006), đại sứ Staffan Herrstrom khẳng định  hai nước sẽ cố hết sức để tiếp tục nuôi dưỡng mối quan hệ sâu sắc dài hơn 40 năm qua. Và theo ông: “Quan hệ giữa hai nước cần được hiểu là quan hệ giữa người dân, giữa các hội đoàn tổ chức phi chính phủ, các công ty, các học giả, nhà báo v.v… với nhau nữa. Nếu xét trên mọi khía cạnh thì chúng ta đều thấy rằng những mối quan hệ đó, nhất là trong lĩnh vực thương mại, chưa tiến triển nhiều và cần được đẩy mạnh hơn. Bản thân chúng tôi cũng sẽ cố gắng thúc đẩy đổi mới ở Việt Nam theo hướng ủng hộ sự minh bạch, công khai, trách nhiệm giải trình v.v... Tôi tin tưởng vững chắc, dựa trên kinh nghiệm của chính đất nước tôi, rằng đó là con đường đúng mà Việt Nam sẽ đi trong dài hạn. Tôi nghĩ như vậy mới là mối quan hệ đối tác có hiệu quả”.

Còn về việc ngừng cấp viện trợ không hoàn lại ODA cho Việt Nam, đây là sự kiện nằm trong lộ trình viện trợ của chính phủ Thụy Điển đã được đưa ra từ trước, được hoãn lại đến cuối 2013. Giải thích cho điều này là việc công nhận những thành quả đáng được ghi nhận trong thời gian qua của Việt Nam trong việc nâng cao đời sống nhân dân, đẩy mạnh các hoạt động thương mại, ngoại thương, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội... có một chút buồn khi nguồn viện trợ phải dừng lại, nhưng đó đã là lộ trình được thiết lập. Nó cũng cho thấy nguồn viện trợ của Thụy Điển trong thời gian qua đã có đóng góp tích cực trong công cuộc giúp đỡ Việt Nam phát triển và Việt Nam đã sử dụng nguồn viện trợ đó một cách hiệu quả, hữu ích, mang lại kết quả tích cực, thay đổi bộ mặt đất nước. "Việt Nam đã không còn là nước nghèo, nước nằm trong diện cấp viện trợ ODA của Thụy Điển"

Việc trao tuyên bố 258 cho một cán bộ thuộc đại sứ quán Thụy Điển là hoàn toàn không liên quan tới 2 vấn đề, một đã xảy ra trong quá khứ (việc đóng cửa đại sứ quán từ năm 2010) và một việc nằm trong lộ trình định sẵn (dừng cấp viện trợ ODA của Thụy Điển cho Việt Nam)... Mọi tuyên bố mập mờ hòng cố ý xuyên tạc mối quan hệ tốt đẹp giữa Việt Nam và Thụy Điển phải ngăn chặn mạnh mẽ bằng những nhận thức đúng đắn và chứng cứ chính xác về vấn đề này!

Read more…