Sau hơn 1 tháng thực hiện, Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia và Nghị định 100/2019/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt đi vào cuộc sống (1/1/2020), đã tạo hiệu ứng mạnh mẽ trong xã hội. Ở đây không chỉ là những con số biết nói mà quan trọng hơn là nhiều người dân cả nước đang dần hình thành hành vi chuẩn mực, thói quen văn minh, lành mạnh trong sử dụng rượu, bia.

Có thể nhận định rằng Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia và Nghị định 100/2019/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt đã thật sự đi vào cuộc sống, từ nhận thức đến hành động, bằng mắt thường chúng ta có thể thấy lượng khách uống bia, rượu tại các nhà hàng, quán ăn đã giảm rõ rệt; cùng với đó, số vụ tai nạn giao thông cũng giảm theo.

Nói không ngoa, theo Ủy ban An toàn giao thông quốc gia, trong tháng 1/2020 toàn quốc xảy ra 1.300 vụ tai nạn giao thông, giảm gần 15% so với tháng 1-2019. So với tháng cùng kỳ năm 2019 giảm 227 vụ (14,87%), giảm 138 người chết (18,93%), giảm 169 người bị thương (14,86%). Đáng lưu ý, vi phạm quy định về nồng độ cồn chỉ chiếm 2% trong số các vụ tai nạn.

Với người dân Việt, ngày Tết là để xum họp, là cơ hội để gặp gỡ, chia vui sau một năm, và nhất là để cùng chung chén rượu, cốc bia. Chúng ta rất dễ bắt gặp cảnh tượng đầu xuân ngày nào cũng có người say xỉn khi đến chúc Tết nhà người thân, hàng xóm, bạn bè. Thế nhưng, theo cảm nhận của người viết thì khi Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia và Nghị định số 100/2019/NĐ-CP có hiệu lực với việc tăng mức xử phạt đối với người điều khiển phương tiện giao thông vi phạm quy định về nồng độ cồn, không ít người tìm đủ lý do để chấp hành quy định mới này; thậm chí cả đợt Tết còn không có lấy một ly rượu, lon bia nào vào cơ thể.

Thế nhưng, đâu đó trong xã hội vẫn có những người ngụy biện" rằng quy định mới này thật sự chưa sát thực tiễn; thậm chí, còn “dự báo” chế tài này sẽ “đầu voi, đuôi chuột” như một số văn bản trước đây... Cũng dễ hiểu là để thay đổi hành vi uống rượu, bia và giúp người dân nhận thức đầy đủ về tác hại của uống rượu, bia ngay trong thời gian ngắn là không dễ. Vấn đề này đã từng thấy khi cả nước thực hiện quy định cấm sản xuất, buôn bán và đốt pháo nổ (có hiệu lực từ ngày 1/1/1995); quy định người điều khiển mô tô, xe gắn máy khi tham gia giao thông đều phải đội mũ bảo hiểm kể từ ngày 15/12/2007.

Những hình ảnh dần trở nên quen thuộc khi quán nhậu ngày 1 vắng khách

Trở lại với Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia và Nghị định số 100/2019/NĐ-CP có thể thấy, hai văn bản này đã nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ của dư luận. Phong trào “đã uống rượu, bia - không lái xe” lan rộng khắp cả nước. Không ai có thể cấm uống rượu, bia, chỉ cấm người đã uống rượu, bia thì không được lái xe tham gia giao thông... Về cơ bản đa số người dân đã có những chuyển biến tư tưởng, thay đổi ý thức, thói quen. Nhiều người đã nhận ra tác hại rõ ràng của việc "quá chén" vẫn lái xe đối với sức khỏe của mình và tính mạng của người khác, chứ không đơn thuần là mất tiền “ngu”.

Về thực trạng sử dụng rượu, bia ở Việt Nam trong nhóm quốc gia có tỷ lệ sử dụng rượu, bia thuộc diện cao nhất thế giới. Trong 5 năm gần đây, tỷ lệ sử dụng rượu, bia bình quân đầu người tại Việt Nam từ 6,6 lít tăng lên 8,3 lít. Thì 2 văn bản mới này chắc chắn sẽ ảnh hưởng tới ngành sản xuất, kinh doanh rượu, bia cũng bị, nhưng lợi ích lâu dài đối với mỗi người và cả xã hội mới là vấn đề tối thượng.

Thói quen văn minh dần được hình thành (hình minh họa)

Để Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia và Nghị định số 100/2019/NĐ-CP được duy trì thường xuyên, lâu dài và dần trở thành nếp sống mới trong xã hội, bên cạnh việc duy trì kiểm tra, xử phạt nghiêm minh của lực lượng Cảnh sát giao thông, rất cần sự chung tay tiếp sức của cả hệ thống chính trị. Mỗi người cần phải có ý thức rằng "đã uống rượu, bia - không lái xe", không uống rượu, bia ngay trước, trong giờ làm việc, học tập và nghỉ giữa giờ… sử dụng rượu, bia có trách nhiệm với chính mình và với những người xung quanh, quyết không để rượu, bia có cơ hội tước đi sinh mạng cũng như nhân cách bản thân.

Chính sách đúng ắt sẽ đạt đồng thuận lớn trong xã hội và nhanh chóng đi vào cuộc sống mà thôi. Hy vọng rằng Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia và Nghị định số 100/2019/NĐ-CP là một dấu mốc quan trọng, góp phần thay đổi lớn về nhận thức, từng bước hình thành hành vi, thói quen của mỗi người, tạo nếp sống đẹp, văn minh hơn, lành mạnh và an toàn hơn cho cuộc sống của chính chúng ta.

                                                                                                Ngọc Lan

Read more…